Bilkent’te Müzik Devrimi

EVİN İLYASOĞLU 

Allegro
Prof. Ersin Onay’ın kaleminden ‘Topraktan Sahneye’ başlıklı kitabı 247 sayfalık bir derleme.

Bilkent Üniversitesi’nde Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi’nin ve çeşitli işlevlerde orkestraların kuruluşları Türkiye için eşi görülmedik bir atılımdır. O zamanların dekanı Prof. Ersin Onay’ın öncülüğündeki bu yolculuğun başarı öyküsü Ersin Bey’in kaleminden 347 sayfalık bir kitapta toplanmış. “Topraktan Sahneye” başlıklı kitap, Bilkent’teki müzik eğitim sisteminin yerleşmesini ve orkestraların kuruluş öyküsünü anlatıyor. Kitabı Sun Yayınevi basmış, 247 sayfalık bir derleme olmuş.

Proje destekçisi İhsan Doğramacı 
1986’dan başlayarak, Müzik Hazırlık Okulu, Avrupa’nın dört bir yanından gelen gençlerden oluşan Bilkent Üniversitesi Gençlik Senfoni Orkestrası (BUGSO), Bilkent Uluslararası Müzik Yaz Okulu, Erken Müzik Eğitim Programı, Akademik Senfoni ve Sinfonietta Orkestrası (BASSO), Bilkent Akademik Orkestralar Topluluğu (senfoni, sinfonietta ve oda orkestraları) ve kayıt stüdyoları, ülkemizin hiçbir kurumunda rastlanmamış bir süratle Müzik ve Sahne Sanatları Fakültesi altında toplandı.

Bütün bu projelerin destekçisi İhsan Doğramacı, fikir babası ve yönetmeni Ersin Onay, konserlerdeki orkestra şefi Gürer Aykal, solisti ise çoğu zaman Suna Kan idi.

Orkestra işçiler için çalmış... 
Ersin Onay’ın 1991 yılında BASSO’yu nasıl kurduğunu anımsarım: Dağılan SSCB’den, Türki cumhuriyetleri’nden tek tek sanatçı seçmişti. Hatta Özbekistan’daki 22 kişilik yaylı çalgıları olduğu gibi getirtip orkestranın kadrosuna katmıştı. Ne de olsa yıllarca birlikte çalmaya alışmış bu topluluk kendi müzik ailesini Bilkent ailesiyle kaynaştırmıştı. Ersin Bey, Avrupa’nın da tüm yörelerinde orkestralara ve müzik okullarına ilanlar vermiş, büyük Bilkent Senfoni’ye değişik coğrafyaların kültürlerinden seçtiği sanatçıları katmıştı. Bunlar yalnız orkestra üyesi değildi. Zaman zaman solist niteliği taşıyanlar öne çıkıyordu. Ve tümü de aynı zamanda Müzik Fakültesi’nin öğretim üyeleriydi. Burada değerli başkemancı Server Ganiyev’in hizmetlerini anmadan geçemeyeceğim.

Daha binaların temelinin atıldığı günden, “topraktan” başlıyor anlatım. İşçilerin 10 ayda tamamladıkları binadaki ilk konser yine onlar için yapılmış: Gürer Aykal yönetimindeki orkestra açılış gecesinde, ilk kez klasik bir konser dinleyen işçiler için çalmış.

1994’ten itibaren yıllarca Anadolu’nun değişik köşelerinde düzenlenen Bilkent Uluslararası Anadolu Müzik Festivali 51 ile ulaşırken, klasik müziğin kendi dar dinleyici kitlesini aştığına tanık olduk. Orkestra üyeleri ise bu konserlerle Anadolu kültürünü tanımış, Anadolu insanına yaklaşmışlardı. Örneğin Şırnak, Siirt, Batman, İskenderun gibi her gece ayrı bir kentte, çoğu zaman konser sahnesi yaratarak dinletiler yapmışlardı.

Ersin Bey’in kitabında değişik yörelerden pek çok anı, afiş, gazete küpürü, dergi söyleşisi ve fotoğraf var. Bir başka güzel işbirliği daha ortaya çıkıyor bu anılarda: Bilkent Orkestrası’nın yıllarca İstanbul Müzik Festivali’nde çalması! BASSO, uzun yıllar, Türkiye’nin en iyi akustiğine sahip konser salonunda çalan, en nitelikli orkestrası olarak kimliğini korudu. Bu kitapla, bir kültür biriminin inşa edilişine anılarla ve belgelerle tanıklık ediyoruz. Arşiv değeri bilmeyen kurumlara örnek olması gereken bir çalışma.

29.3.2017 Cumhuriyet

 


Yazarın Diğer Yazıları

  • Bodrum ve Müzik...
  • İnsan Beyninin Özgür Yaratısı Musiki
  • Fazıl Say’a ECHO Ödülü
  • Tomris Öziş’i Tanıyor Musunuz?
  • Philip Glass ve Adnan Çoker
  • Selim İleri’den Müziksel Anlatım
  • Yaz Festivalleri Başlarken...
  • Goerne, Fazıl ve Glass...
  • Festivalin İkinci Haftasından İzlenimler
  • Sıra Dışı Festival...
  • Acı ile Coşku İç İçe
  • Şimdi Festivaller Mevsimi...
  • Leyla Gencer’in İzinde
  • Ankara’da Gençlerle Görkemli Bir Kapanış
  • Ferit Tüzün’ü Niçin Dinleyemiyoruz?
  • Ankara’da Bahar ve Festival
  • Operalar Leyla Gencer’e Adandı
  • Bilkent’te Müzik Devrimi
  • BİFO Yeni Döneme Hazır
  • Konser Bitti Ama Müzik Bitmedi
  • Festival Kırk Beş Yaşında
  • Bir Ödül ve Mutlu Tınılar
  • Coşkunun Doruğu...
  • Hovardanın Sonu
  • Bu Kışın En Güzel Konseri
  • Yeni Bir Müzik Hareketi
  • İstanbul’un Zengin Müzikleri
  • Cumhuriyet’e Masallar...
  • Fazıl Say’ın Çoğalan Sesi...
  • Müzik Derde Devadır
  • Karanlığı Müzikle Dağıtın...
  • Bifo Konseri ve Zehra
  • İlhan Baran’ı Yitirdik
  • Müzik ve Cesaret
  • İdil Biret İle Başka Bir Âleme Yolculuk
  • Üniversite ve Sanat...
  • Veriko’ya Binlerce Alkış
  • Klasik Müzikte Hareketli Günler...
  • Canlı Yayında Wagner Operası
  • Bir Zamanlar Operamız...
  • Bilkent Yeni Mevsime Hazır
  • Umutlu Mevsim
  • Üç Kültür İnsanının Ardından...
  • Çellosunda Aşk Acısı Var
  • Bodrum’a Yıldız Yağmuru
  • Müzikle Kanatlanmak
  • Bugünlerde Müzik Dinlemek
  • Gümüşlük Festivali Doğayla Kucaklaşıyor
  • Usmanbaşlar Kentsel Dönüşümde
  • Festivalin Ardındaki Coşku
  • Gerçek Bir Yaz Festivali
  • Marinada Bir Yaz Festivali
  • Festivalde Görkemli İlk Hafta
  • İstanbul’un Festivali Başlıyor
  • Leyla Gencer’i Anmak
  • Nicola Benedetti ve Karim Said
  • Uluslararası Olabilmek
  • Hayalleri Gerçek Oluyor
  • Piyanistler Şöleni
  • Hüzün ve Müzik
  • Gençlik Pırıl Pırıl
  • Çağdaş Müziğimizin Tarihi
  • CD’lerle Mutluluk Pencereleri
  • BİFO’nun Viyana Zaferi
  • Ezber Bozan Festival
  • Eve Dönmek Gibi Bir Şey
  • Program Konserin Kalbidir
  • Müziğe Teslim Olmak
  • Modernizmin Cumhurbaşkanı Öldü
  • Yılın Adamı: Usmanbaş
  • Beethoven 245 Yaşında
  • İnsana Dokunan Yorumlar
  • Allegro’dan Adagio’ya
  • ‘Minimalizm’in Minimal Devinimi
  • İki Piyanist İki Söylem
  • ‘İstanbul’da Çalmayı Çok Sevdim’
  • Borusan Quartet 10 Yaşında
  • Onuncu Yıl Marşı’nın Notasına Gelenler...
  • Genç Kemancıdan Uluslararası Başarı
  • Çellonun Büyülü Tınısı
  • İstanbul Uyanıyor
  • Gizli Kahraman: Muhittin Sadak
  • Boğaz’da Bir Yalı ve Klasik Müzik
  • Müzikten Korkmayın
  • Leyla Gencer’in Gençleri...
  • Bodrum’da Müzik Tınıları
  • Sanat Dallarını Bir Araya Getirmişti
  • Her Şeyin Başı Bach
  • ‘İyi ki Kemanım Varmış’
  • Marina Festivale Hazır
  • ‘Orkestra’mızın Çoksesli Yüzü
  • Fazıl’dan Yeni Şarkılar
  • Orff Metodu ve Biz...
  • Gümüşlük’te Nota Rüzgârı
  • Müzikte Değer Çıtamız Bu Konserlerle Yükseldi
  • Festivalin Doruk Haftası
  • Bir Dörtlü Tek Nefes
  • Festival Coşkuyla Sürüyor
  • Berlin Filarmoni Şefini Seçemedi
  • Leyla Gencer Anısına ‘Aida’
  • Kamusal Alanın Nota Defteri
  • Venedik’te Kentle Tümleşen Sanat
  • Bütün Alkışlar Hayalet’e Gitsin!
  • Ankara’da Gençlik Coşkusu
  • Yaratıcı Bir Aydınımızı Yitirdik
  • Romantizm Doruktaydı
  • Müzik ve Çanakkale...
  • İDSO Nostaljisi...
  • ‘Nefes Kesen’ Kemancı...
  • Bir Müzik Dostuydu
  • Kar Bitti, Müzik Yağıyor
  • Özgecan’ın Çocuksu Sesi
  • Cemal Reşit Rey’in Kapısı Kapalı
  • Aynı Şarkıları Söylerdik...
  • Klasisizm ile Romantizm
  • Operanın Hafifmeşrep Kızı: Operet
  • 2015’i Gençlere Adayalım
  • ‘Flüt Erkeksi Bir Güç’
  • Hüzün ve Beethoven
  • Barok Müziğin Gizli Gücü
  • Festivalin Gizli Teması ‘Gençlik’
  • Ruşen Güneş ve Altın Madalyası
  • İstanbul’da Uçuşan Kemanlar
  • Kandinsky’den Bartok’a
  • İş Sanat’ta Görkemli Açılış
  • Cumhuriyetin 91. Yılında Müzik...
  • ‘Aykırı’ Düşünürün Zengin Dünyası
  • Önemli Sanatçılar, Üst Düzey Konserler
  • Yunus Emre ile Yücelirken
  • Mersin’den Yükselen Sesler
  • Çağıyla Barışık Olmak
  • Çoksesli Bir Sergi
  • Özgeçmişi TÜSAK’a Yansımalı
  • Bodrum Kalesi’nde ‘Kamelyalı Kadın’
  • Jose Cura ve Fatma Said, Ege’yi Fethetti
  • Müzik Sınır Tanımıyor...
  • ‘Doğu’yu Vaat Ediyor’
  • Dünyanın Tüm Kıtalarında
  • Çok Yönlü Bir Yaratıcı
  • Müzikle Değişen Yaşamlar
  • ‘Sait Faik’ Ses Getirdi
  • ‘Kültür Bütçeleri Kısılmamalı’
  • Festivallerde Polonya Damgası
  • Festivaller Arasında Işınlanmak
  • Festivaller Art Arda Başlarken
  • Klasik Müzik ve Yas
  • Gökyüzünü Saran Ağıtlar
  • Tarihi Mekânlarda Konser Keyfi
  • Tılsımlı Gençler
  • Müzikte Yeni Sesler
  • Beethoven’ın Derin Etkileri
  • Büyücü Bir Şef
  • ‘Jül Sezar’ Operası İlk Kez Sahneleniyor
  • Bruckner Dinlerken...
  • Richard Strauss Yılı...
  • Ayşegül Sarıca’yı Ne Kadar Tanırsınız?
  • Karşıyakada Şenlik Var...
  • Her Kuşağa Sesleniyor
  • Kediler Haftası...
  • ‘Onunla Bir Çağ Kapandı’
  • Gerçek Bir Efsane Dinledik
  • Lied Söylemenin Ayrıcalığı
  • Zorlu Center’da İki Dinleti
  • Geniş Kitleye Klasik Müzik
  • 2013’e Acıyla Veda
  • Batı-Doğu Barok Tınıları
  • Argerich ve Kremer Şöleni
  • İki Değerli Kitap
  • Salon Yoksa da Müzik Var
  • Pekineller’in Ödülü...
  • Cumhuriyet ve Müzik
  • Kentle Tümleşen Festival...
  • Yeni Bir Müzik Dünyası: Zorlu Center
  • Beethoven Fırtınası
  • Özgürlüğün Simgesiydi
  • Fazıl, Benyamin için çaldı
  • Yeni Sezon, Yeni Umutlar
  • Bravo Cem Mansur
  • Gheorghiu Turgutreis’i Fethetti
  • Hadi Festivale, Hadi Bodrum’a
  • Bahar Ayini Kutlamaları
  • Yeni Yasa Yeni Tasa
  • Kontrbaslar ve Enfeksiyoncular
  • ‘Geç ve genç ölmek isterdi’
  • Festivalde Ünlüler Haftası
  • Müziğe ve Sanatçıya Saygısızlık
  • Borusan Quartet’ten Tarihi Kayıt
  • Pekineller ve Penderecki'ye İKSV'den Ödül
  • New York Filarmoni Fırtınası
  • İlkyaz Konserlerle Rengârenk
  • Çağımızın Sanatçısı Fazıl Say
  • Barselona’da ‘Korkunç İvan’
  • ‘Çekişmelerden Uzak Bir Şef’