Karanlığı Müzikle Dağıtın...

EVİN İLYASOĞLU 

Allegro

İdil Biret bence henüz 40’lı yaşlarda. Hâlâ en parlak döneminde. Ondan gençlerin öğreneceği ne çok şey var. Önce araştırma, sonra da sabırla çalışma ve dinleyiciye aktarma yöntemleri gibi. Nice 40 yaşlara İdil Biret!

Bu karanlık günlerde içimiz yanarken nasıl yazı yazabiliyoruz, bilmiyorum. Ayakta kalabilmek için, bize yaşama gücü veren şeyler arıyoruz. Onlardan birisi de sanat. Hele müzik sanatı, başlıca tesellimiz oluyor. Yoksa bugün bu sütunu boş bırakmak daha kolaydı. Ama ben size İdil Biret’i anlatmak istiyorum. Kim bilir bu sütunlarda kaçıncı kez ondan söz etmekteyim! İdil Biret’in tuşlarında tarifsiz bir yolculuk yaşadık geçen hafta. 

Adnan Saygun’un eşi Nilüfer Hanım anlatmıştı: İdil henüz üç buçuk dört yaşında. Bir gün Saygunların Ankara’daki evinde zamanın müzik adamları ve düşünürler var. Adnan Bey piyanoya geçiyor ve bir eserini çalıyor. İdil ise büyük adam gibi, hiç ses çıkartmadan sonuna kadar dinliyor ve eser bitince onun kucağına atlayıp “Size saçlarımı verebilir miyim?” diyor. İdil’in bukle bukle, gür ve kapkara saçları herkes tarafından övüldüğü için, bu en değerli varlığını, Saygun’a sunmaya çalışıyor. İşte o günlerden bu yana, 70 yıldır dünyanın dört bir yanında dinleyicisine güzellikler sunan bir sanatçı. Çalışkanlığı, durmadan hazinesine yepyeni yapıtlar katması İdil’i zinde tutuyor. Barok dönemden günümüzün son akımlarına kadar genişleyen kocaman bir dağarcığın sahibi. Yalnız Batı müziğinin bütün çağları değil, ilk kuşaktan başlayarak, çağdaş Türk bestecilerinin bütün dönemlerinden de örnekler veriyor. Çok az çalınan bestecilerimizin (ve nice dünya bestecisinin) hiç tanınmayan yapıtlarını bile kaydedip piyasaya sunuyor. Bunlar bugün olduğu kadar yarının müzik araştırmacılarına da sunulmuş altın değerinde yatırımlar. Onun bütün kayıtlarına sahip bir müzik meraklısı diskoteğindeki pek çok rafı İdil’e ayırmak durumunda kalacaktır. 
İdil’in 75. yaşı Türkiye’nin pek çok sahnesinde, yine onun konserleriyle kutlandı. Boğazici Üniversitesi’nin Albert Long Hall klasik müzik konserleri dizisinde ise geçen hafta 20. yaşına basan konserlerin doğum günü kutlanıyordu. Bu konserler, 1996’nın 8 Aralık akşamı İdil Biret ile yola çıkmıştı. Tam 20 yıl sonra 7 Aralık’taki solist yine İdil Biret idi. Johann Sebastian Bach ile başladı programına. Bir süre sonra öyle bir trans halindeydi ki bizleri bestecinin ruhani dünyasında derin bir yolculuğa çıkarttı. Bach’ın 5. Fransız Süiti de bittiğinde ayaklarımız yerden kesilmişti. İkinci yarıdaki Schubert’in Fantezisi ve özellikle Prokofiyef’in 7. Sonatı enerjisinin doruğundaki icralardı. İdil Biret bence henüz 40’lı yaşlarda. Hâlâ en parlak döneminde. Ondan gençlerin öğreneceği ne çok şey var. Önce araştırma, sonra da sabırla çalışma ve dinleyiciye aktarma yöntemleri gibi. Nice 40 yaşlara İdil Biret!

Konser salonlarının dış kapıları 
Geçen hafta bir okurumuz yakınıyordu: Özellikle Lütfü Kırdar veya Cemal Reşit Rey Salonu’ndaki konserlerden çıkınca satıcıların, dolmuşçuların bağırışları biraz önce dinledikleri müziğin kulakta bıraktığı güzel izleri zedeliyormuş! Yöneticiler de uyarmışlar ama bir sonuç vermemiş. Evet, kapıdan çıkıyorsunuz, öncelikle “Sahilden Bostancı” sesiyle uyarılıyorsunuz. Ama bence bu sesler salonların içindeki dinleyicinin olduk olmadık yerde alkışlaması kadar rahatsız edici değil. Dışardakiler ekmek parası için mücadele ediyorlar. İçerdeki gürültücüler kendilerini göstermek adına cehaletlerini sergiliyorlar. Ne olur program notlarına baksalar, eserin tamamının süresi yazıyor orada. Her bölümde yükselen alkışlar öncelikle sahnedeki sanatçıları son derece rahatsız ediyor. Sonra da eseri bir bütün içinde duymaya çalışan dinleyicileri.

14.12.2016 Cumhuriyet


Yazarın Diğer Yazıları

  • Bodrum ve Müzik...
  • İnsan Beyninin Özgür Yaratısı Musiki
  • Fazıl Say’a ECHO Ödülü
  • Tomris Öziş’i Tanıyor Musunuz?
  • Philip Glass ve Adnan Çoker
  • Selim İleri’den Müziksel Anlatım
  • Yaz Festivalleri Başlarken...
  • Goerne, Fazıl ve Glass...
  • Festivalin İkinci Haftasından İzlenimler
  • Sıra Dışı Festival...
  • Acı ile Coşku İç İçe
  • Şimdi Festivaller Mevsimi...
  • Leyla Gencer’in İzinde
  • Ankara’da Gençlerle Görkemli Bir Kapanış
  • Ferit Tüzün’ü Niçin Dinleyemiyoruz?
  • Ankara’da Bahar ve Festival
  • Operalar Leyla Gencer’e Adandı
  • Bilkent’te Müzik Devrimi
  • BİFO Yeni Döneme Hazır
  • Konser Bitti Ama Müzik Bitmedi
  • Festival Kırk Beş Yaşında
  • Bir Ödül ve Mutlu Tınılar
  • Coşkunun Doruğu...
  • Hovardanın Sonu
  • Bu Kışın En Güzel Konseri
  • Yeni Bir Müzik Hareketi
  • İstanbul’un Zengin Müzikleri
  • Cumhuriyet’e Masallar...
  • Fazıl Say’ın Çoğalan Sesi...
  • Müzik Derde Devadır
  • Karanlığı Müzikle Dağıtın...
  • Bifo Konseri ve Zehra
  • İlhan Baran’ı Yitirdik
  • Müzik ve Cesaret
  • İdil Biret İle Başka Bir Âleme Yolculuk
  • Üniversite ve Sanat...
  • Veriko’ya Binlerce Alkış
  • Klasik Müzikte Hareketli Günler...
  • Canlı Yayında Wagner Operası
  • Bir Zamanlar Operamız...
  • Bilkent Yeni Mevsime Hazır
  • Umutlu Mevsim
  • Üç Kültür İnsanının Ardından...
  • Çellosunda Aşk Acısı Var
  • Bodrum’a Yıldız Yağmuru
  • Müzikle Kanatlanmak
  • Bugünlerde Müzik Dinlemek
  • Gümüşlük Festivali Doğayla Kucaklaşıyor
  • Usmanbaşlar Kentsel Dönüşümde
  • Festivalin Ardındaki Coşku
  • Gerçek Bir Yaz Festivali
  • Marinada Bir Yaz Festivali
  • Festivalde Görkemli İlk Hafta
  • İstanbul’un Festivali Başlıyor
  • Leyla Gencer’i Anmak
  • Nicola Benedetti ve Karim Said
  • Uluslararası Olabilmek
  • Hayalleri Gerçek Oluyor
  • Piyanistler Şöleni
  • Hüzün ve Müzik
  • Gençlik Pırıl Pırıl
  • Çağdaş Müziğimizin Tarihi
  • CD’lerle Mutluluk Pencereleri
  • BİFO’nun Viyana Zaferi
  • Ezber Bozan Festival
  • Eve Dönmek Gibi Bir Şey
  • Program Konserin Kalbidir
  • Müziğe Teslim Olmak
  • Modernizmin Cumhurbaşkanı Öldü
  • Yılın Adamı: Usmanbaş
  • Beethoven 245 Yaşında
  • İnsana Dokunan Yorumlar
  • Allegro’dan Adagio’ya
  • ‘Minimalizm’in Minimal Devinimi
  • İki Piyanist İki Söylem
  • ‘İstanbul’da Çalmayı Çok Sevdim’
  • Borusan Quartet 10 Yaşında
  • Onuncu Yıl Marşı’nın Notasına Gelenler...
  • Genç Kemancıdan Uluslararası Başarı
  • Çellonun Büyülü Tınısı
  • İstanbul Uyanıyor
  • Gizli Kahraman: Muhittin Sadak
  • Boğaz’da Bir Yalı ve Klasik Müzik
  • Müzikten Korkmayın
  • Leyla Gencer’in Gençleri...
  • Bodrum’da Müzik Tınıları
  • Sanat Dallarını Bir Araya Getirmişti
  • Her Şeyin Başı Bach
  • ‘İyi ki Kemanım Varmış’
  • Marina Festivale Hazır
  • ‘Orkestra’mızın Çoksesli Yüzü
  • Fazıl’dan Yeni Şarkılar
  • Orff Metodu ve Biz...
  • Gümüşlük’te Nota Rüzgârı
  • Müzikte Değer Çıtamız Bu Konserlerle Yükseldi
  • Festivalin Doruk Haftası
  • Bir Dörtlü Tek Nefes
  • Festival Coşkuyla Sürüyor
  • Berlin Filarmoni Şefini Seçemedi
  • Leyla Gencer Anısına ‘Aida’
  • Kamusal Alanın Nota Defteri
  • Venedik’te Kentle Tümleşen Sanat
  • Bütün Alkışlar Hayalet’e Gitsin!
  • Ankara’da Gençlik Coşkusu
  • Yaratıcı Bir Aydınımızı Yitirdik
  • Romantizm Doruktaydı
  • Müzik ve Çanakkale...
  • İDSO Nostaljisi...
  • ‘Nefes Kesen’ Kemancı...
  • Bir Müzik Dostuydu
  • Kar Bitti, Müzik Yağıyor
  • Özgecan’ın Çocuksu Sesi
  • Cemal Reşit Rey’in Kapısı Kapalı
  • Aynı Şarkıları Söylerdik...
  • Klasisizm ile Romantizm
  • Operanın Hafifmeşrep Kızı: Operet
  • 2015’i Gençlere Adayalım
  • ‘Flüt Erkeksi Bir Güç’
  • Hüzün ve Beethoven
  • Barok Müziğin Gizli Gücü
  • Festivalin Gizli Teması ‘Gençlik’
  • Ruşen Güneş ve Altın Madalyası
  • İstanbul’da Uçuşan Kemanlar
  • Kandinsky’den Bartok’a
  • İş Sanat’ta Görkemli Açılış
  • Cumhuriyetin 91. Yılında Müzik...
  • ‘Aykırı’ Düşünürün Zengin Dünyası
  • Önemli Sanatçılar, Üst Düzey Konserler
  • Yunus Emre ile Yücelirken
  • Mersin’den Yükselen Sesler
  • Çağıyla Barışık Olmak
  • Çoksesli Bir Sergi
  • Özgeçmişi TÜSAK’a Yansımalı
  • Bodrum Kalesi’nde ‘Kamelyalı Kadın’
  • Jose Cura ve Fatma Said, Ege’yi Fethetti
  • Müzik Sınır Tanımıyor...
  • ‘Doğu’yu Vaat Ediyor’
  • Dünyanın Tüm Kıtalarında
  • Çok Yönlü Bir Yaratıcı
  • Müzikle Değişen Yaşamlar
  • ‘Sait Faik’ Ses Getirdi
  • ‘Kültür Bütçeleri Kısılmamalı’
  • Festivallerde Polonya Damgası
  • Festivaller Arasında Işınlanmak
  • Festivaller Art Arda Başlarken
  • Klasik Müzik ve Yas
  • Gökyüzünü Saran Ağıtlar
  • Tarihi Mekânlarda Konser Keyfi
  • Tılsımlı Gençler
  • Müzikte Yeni Sesler
  • Beethoven’ın Derin Etkileri
  • Büyücü Bir Şef
  • ‘Jül Sezar’ Operası İlk Kez Sahneleniyor
  • Bruckner Dinlerken...
  • Richard Strauss Yılı...
  • Ayşegül Sarıca’yı Ne Kadar Tanırsınız?
  • Karşıyakada Şenlik Var...
  • Her Kuşağa Sesleniyor
  • Kediler Haftası...
  • ‘Onunla Bir Çağ Kapandı’
  • Gerçek Bir Efsane Dinledik
  • Lied Söylemenin Ayrıcalığı
  • Zorlu Center’da İki Dinleti
  • Geniş Kitleye Klasik Müzik
  • 2013’e Acıyla Veda
  • Batı-Doğu Barok Tınıları
  • Argerich ve Kremer Şöleni
  • İki Değerli Kitap
  • Salon Yoksa da Müzik Var
  • Pekineller’in Ödülü...
  • Cumhuriyet ve Müzik
  • Kentle Tümleşen Festival...
  • Yeni Bir Müzik Dünyası: Zorlu Center
  • Beethoven Fırtınası
  • Özgürlüğün Simgesiydi
  • Fazıl, Benyamin için çaldı
  • Yeni Sezon, Yeni Umutlar
  • Bravo Cem Mansur
  • Gheorghiu Turgutreis’i Fethetti
  • Hadi Festivale, Hadi Bodrum’a
  • Bahar Ayini Kutlamaları
  • Yeni Yasa Yeni Tasa
  • Kontrbaslar ve Enfeksiyoncular
  • ‘Geç ve genç ölmek isterdi’
  • Festivalde Ünlüler Haftası
  • Müziğe ve Sanatçıya Saygısızlık
  • Borusan Quartet’ten Tarihi Kayıt
  • Pekineller ve Penderecki'ye İKSV'den Ödül
  • New York Filarmoni Fırtınası
  • İlkyaz Konserlerle Rengârenk
  • Çağımızın Sanatçısı Fazıl Say
  • Barselona’da ‘Korkunç İvan’
  • ‘Çekişmelerden Uzak Bir Şef’