Müzikle Kanatlanmak

EVİN İLYASOĞLU 

Allegro

Hezarfen Ahmed Çelebi, 17. yüzyılda yaşamış Türk bilgini. Kendi geliştirdiği takma kanatlarla Galata Kulesi’nden Kadıköy’e uçmayı başaran ilk insan. İşte İstanbul Teknik Üniversitesi’nin Müzik İleri Araştırmaları Merkezi’nde kurulan Hezarfen de, kendi kanatlarıyla uçan bir çağdaş müzik topluluğu. Bu yılki İstanbul Festivali’nde onları, kurucuları Michael Ellison’ın bestelediği Deniz Küstü başlıklı opera ile dinledik. Ellison diyor ki: “Tıpkı yüzyıl önce Debussy’nin dediği gibi, uçak çağı artık kendi müziğini yaratmalı, felsefesini gütmeliyiz.”

2009’da kurulan grubun üyeleri Türk, Alman ve Amerikalı müzisyenlerden oluşuyor. İlk üyeleri Ellison ve Ulrich Mertin; ardından Müge Hendekli, Amy Salsgiver- Dorsay ve Özcan Ulucan. 2010’da Borusan Müzik Evi’nde düzenli konserlere başlamışlar. 2013’teki Berlin konseri onları sınır dışına taşımış. Michael ile konuşuyoruz: “Hezarfen MIAM’dan kaynaklanan bir topluluk. Provaları ve stüdyo kayıtları orada yapılıyor. Her mevsim MIAM mezunu birkaç bestecinin yapıtını seslendirip kaydediyoruz. Sürekli genç müzikçileri davet ediyoruz, zaman içinde ‘Hezarfen anlayışına uyanlar topluluğun temel üyeleri oluyor. Örneğin, Cem Önertürk (flüt) ve Gökhan Bagcı (çello), gibi. 20 yaşlarındakilerin bizimle çalışması onlara yeni ufuklar açıyor. Çünkü grubun temel karakteri herkesin daha çok öğrenme ve yeteneklerini geliştirme isteğine sahip olması. Hezarfen, müzisyenlerin kişiliklerini koruyarak gelişmelerine özen gösteriyor. Türkiye’de çok sık rastlanan egoya dayalı, yıldız olma zihniyetine karşıyız. Konservatuvarlarda öğrenciler oda müzikçisi olmaktan ziyade solist olmak için yetişiyorlar. Ama iyi oda müzikçisi olmak ayrı bir hünerdir. Biz kendimizi dünyadaki en iyi oda müzikçileriyle kıyaslayarak gelişiyoruz.”

Topluluk her proje için özel kaynak yaratıyor. Devlet veya tüzel bir kaynağı yok. Özel projeler, festivaller ve konser dizileri için destek buluyorlar. Türk makamları ve halk müziği çalgılarıyla çağdaş müziği birleştiren projeleri, onlara 2015’ten beri European Research Council’dan bir kaynak sağlamış. Onur Türkmen ve Evrim Demirel’in 2000’den beri çalıştıkları bir projenin meyvelerini almışlar.

Michael’e göre Türkiye’de çağdaş bestecilere eser ısmarlanmaması büyük eksiklik. 2011’de IKSV’ye Turgut Pöğün’ün “A Grammar of Dreams” adlı yapıtını festival programına aldırtmışlar. Günümüzde nice topluluk yeni müziğin icrasını zor bulup reddediyor. Hezarfen, çalgıların fiziksel sınırını ve bestecinin isteklerini bir arada gözetiyor. Topluluğun CD’lerinden Say I am you-Mevlana adlı kayıt İngiltere’de basılmış ve Naxos’un dağıtımına girmiş. Live in Berlin adlı CD’leri de ÇAĞSEV tarafından piyasaya sürüldü.

Ellison’a göre Türkiye’nin en yeni kuşak bestecilerinden bazıları: “Uçarsu ve Manav kuşağını izleyenler; Ahmet Altınel, Zeynep Gedizlioğlu, Füsun Köksal, Tolga Yayalar, Onur Türkmen, Mahir Cetiz, Murat Yakın, Emre Sihan Kaleli, Can Bekir Bilir, Didem Coşkunseven, Turgut Erçetin...”

Türkiye’deki konser salonlarına yeni müzik kabul ettirmenin zorluğunu nasıl yendiklerini anlatıyor: “Enerjimizle en yüksek düzeyde icra hedefliyoruz. Müzisyenlerimiz çok nitelikli, işimizden çok zevk alıyoruz ve program yaparken çok dikkatliyiz.”

10.8.2016 Cumhuriyet


Yazarın Diğer Yazıları

  • Bodrum ve Müzik...
  • İnsan Beyninin Özgür Yaratısı Musiki
  • Fazıl Say’a ECHO Ödülü
  • Tomris Öziş’i Tanıyor Musunuz?
  • Philip Glass ve Adnan Çoker
  • Selim İleri’den Müziksel Anlatım
  • Yaz Festivalleri Başlarken...
  • Goerne, Fazıl ve Glass...
  • Festivalin İkinci Haftasından İzlenimler
  • Sıra Dışı Festival...
  • Acı ile Coşku İç İçe
  • Şimdi Festivaller Mevsimi...
  • Leyla Gencer’in İzinde
  • Ankara’da Gençlerle Görkemli Bir Kapanış
  • Ferit Tüzün’ü Niçin Dinleyemiyoruz?
  • Ankara’da Bahar ve Festival
  • Operalar Leyla Gencer’e Adandı
  • Bilkent’te Müzik Devrimi
  • BİFO Yeni Döneme Hazır
  • Konser Bitti Ama Müzik Bitmedi
  • Festival Kırk Beş Yaşında
  • Bir Ödül ve Mutlu Tınılar
  • Coşkunun Doruğu...
  • Hovardanın Sonu
  • Bu Kışın En Güzel Konseri
  • Yeni Bir Müzik Hareketi
  • İstanbul’un Zengin Müzikleri
  • Cumhuriyet’e Masallar...
  • Fazıl Say’ın Çoğalan Sesi...
  • Müzik Derde Devadır
  • Karanlığı Müzikle Dağıtın...
  • Bifo Konseri ve Zehra
  • İlhan Baran’ı Yitirdik
  • Müzik ve Cesaret
  • İdil Biret İle Başka Bir Âleme Yolculuk
  • Üniversite ve Sanat...
  • Veriko’ya Binlerce Alkış
  • Klasik Müzikte Hareketli Günler...
  • Canlı Yayında Wagner Operası
  • Bir Zamanlar Operamız...
  • Bilkent Yeni Mevsime Hazır
  • Umutlu Mevsim
  • Üç Kültür İnsanının Ardından...
  • Çellosunda Aşk Acısı Var
  • Bodrum’a Yıldız Yağmuru
  • Müzikle Kanatlanmak
  • Bugünlerde Müzik Dinlemek
  • Gümüşlük Festivali Doğayla Kucaklaşıyor
  • Usmanbaşlar Kentsel Dönüşümde
  • Festivalin Ardındaki Coşku
  • Gerçek Bir Yaz Festivali
  • Marinada Bir Yaz Festivali
  • Festivalde Görkemli İlk Hafta
  • İstanbul’un Festivali Başlıyor
  • Leyla Gencer’i Anmak
  • Nicola Benedetti ve Karim Said
  • Uluslararası Olabilmek
  • Hayalleri Gerçek Oluyor
  • Piyanistler Şöleni
  • Hüzün ve Müzik
  • Gençlik Pırıl Pırıl
  • Çağdaş Müziğimizin Tarihi
  • CD’lerle Mutluluk Pencereleri
  • BİFO’nun Viyana Zaferi
  • Ezber Bozan Festival
  • Eve Dönmek Gibi Bir Şey
  • Program Konserin Kalbidir
  • Müziğe Teslim Olmak
  • Modernizmin Cumhurbaşkanı Öldü
  • Yılın Adamı: Usmanbaş
  • Beethoven 245 Yaşında
  • İnsana Dokunan Yorumlar
  • Allegro’dan Adagio’ya
  • ‘Minimalizm’in Minimal Devinimi
  • İki Piyanist İki Söylem
  • ‘İstanbul’da Çalmayı Çok Sevdim’
  • Borusan Quartet 10 Yaşında
  • Onuncu Yıl Marşı’nın Notasına Gelenler...
  • Genç Kemancıdan Uluslararası Başarı
  • Çellonun Büyülü Tınısı
  • İstanbul Uyanıyor
  • Gizli Kahraman: Muhittin Sadak
  • Boğaz’da Bir Yalı ve Klasik Müzik
  • Müzikten Korkmayın
  • Leyla Gencer’in Gençleri...
  • Bodrum’da Müzik Tınıları
  • Sanat Dallarını Bir Araya Getirmişti
  • Her Şeyin Başı Bach
  • ‘İyi ki Kemanım Varmış’
  • Marina Festivale Hazır
  • ‘Orkestra’mızın Çoksesli Yüzü
  • Fazıl’dan Yeni Şarkılar
  • Orff Metodu ve Biz...
  • Gümüşlük’te Nota Rüzgârı
  • Müzikte Değer Çıtamız Bu Konserlerle Yükseldi
  • Festivalin Doruk Haftası
  • Bir Dörtlü Tek Nefes
  • Festival Coşkuyla Sürüyor
  • Berlin Filarmoni Şefini Seçemedi
  • Leyla Gencer Anısına ‘Aida’
  • Kamusal Alanın Nota Defteri
  • Venedik’te Kentle Tümleşen Sanat
  • Bütün Alkışlar Hayalet’e Gitsin!
  • Ankara’da Gençlik Coşkusu
  • Yaratıcı Bir Aydınımızı Yitirdik
  • Romantizm Doruktaydı
  • Müzik ve Çanakkale...
  • İDSO Nostaljisi...
  • ‘Nefes Kesen’ Kemancı...
  • Bir Müzik Dostuydu
  • Kar Bitti, Müzik Yağıyor
  • Özgecan’ın Çocuksu Sesi
  • Cemal Reşit Rey’in Kapısı Kapalı
  • Aynı Şarkıları Söylerdik...
  • Klasisizm ile Romantizm
  • Operanın Hafifmeşrep Kızı: Operet
  • 2015’i Gençlere Adayalım
  • ‘Flüt Erkeksi Bir Güç’
  • Hüzün ve Beethoven
  • Barok Müziğin Gizli Gücü
  • Festivalin Gizli Teması ‘Gençlik’
  • Ruşen Güneş ve Altın Madalyası
  • İstanbul’da Uçuşan Kemanlar
  • Kandinsky’den Bartok’a
  • İş Sanat’ta Görkemli Açılış
  • Cumhuriyetin 91. Yılında Müzik...
  • ‘Aykırı’ Düşünürün Zengin Dünyası
  • Önemli Sanatçılar, Üst Düzey Konserler
  • Yunus Emre ile Yücelirken
  • Mersin’den Yükselen Sesler
  • Çağıyla Barışık Olmak
  • Çoksesli Bir Sergi
  • Özgeçmişi TÜSAK’a Yansımalı
  • Bodrum Kalesi’nde ‘Kamelyalı Kadın’
  • Jose Cura ve Fatma Said, Ege’yi Fethetti
  • Müzik Sınır Tanımıyor...
  • ‘Doğu’yu Vaat Ediyor’
  • Dünyanın Tüm Kıtalarında
  • Çok Yönlü Bir Yaratıcı
  • Müzikle Değişen Yaşamlar
  • ‘Sait Faik’ Ses Getirdi
  • ‘Kültür Bütçeleri Kısılmamalı’
  • Festivallerde Polonya Damgası
  • Festivaller Arasında Işınlanmak
  • Festivaller Art Arda Başlarken
  • Klasik Müzik ve Yas
  • Gökyüzünü Saran Ağıtlar
  • Tarihi Mekânlarda Konser Keyfi
  • Tılsımlı Gençler
  • Müzikte Yeni Sesler
  • Beethoven’ın Derin Etkileri
  • Büyücü Bir Şef
  • ‘Jül Sezar’ Operası İlk Kez Sahneleniyor
  • Bruckner Dinlerken...
  • Richard Strauss Yılı...
  • Ayşegül Sarıca’yı Ne Kadar Tanırsınız?
  • Karşıyakada Şenlik Var...
  • Her Kuşağa Sesleniyor
  • Kediler Haftası...
  • ‘Onunla Bir Çağ Kapandı’
  • Gerçek Bir Efsane Dinledik
  • Lied Söylemenin Ayrıcalığı
  • Zorlu Center’da İki Dinleti
  • Geniş Kitleye Klasik Müzik
  • 2013’e Acıyla Veda
  • Batı-Doğu Barok Tınıları
  • Argerich ve Kremer Şöleni
  • İki Değerli Kitap
  • Salon Yoksa da Müzik Var
  • Pekineller’in Ödülü...
  • Cumhuriyet ve Müzik
  • Kentle Tümleşen Festival...
  • Yeni Bir Müzik Dünyası: Zorlu Center
  • Beethoven Fırtınası
  • Özgürlüğün Simgesiydi
  • Fazıl, Benyamin için çaldı
  • Yeni Sezon, Yeni Umutlar
  • Bravo Cem Mansur
  • Gheorghiu Turgutreis’i Fethetti
  • Hadi Festivale, Hadi Bodrum’a
  • Bahar Ayini Kutlamaları
  • Yeni Yasa Yeni Tasa
  • Kontrbaslar ve Enfeksiyoncular
  • ‘Geç ve genç ölmek isterdi’
  • Festivalde Ünlüler Haftası
  • Müziğe ve Sanatçıya Saygısızlık
  • Borusan Quartet’ten Tarihi Kayıt
  • Pekineller ve Penderecki'ye İKSV'den Ödül
  • New York Filarmoni Fırtınası
  • İlkyaz Konserlerle Rengârenk
  • Çağımızın Sanatçısı Fazıl Say
  • Barselona’da ‘Korkunç İvan’
  • ‘Çekişmelerden Uzak Bir Şef’