Müzikten Korkmayın

EVİN İLYASOĞLU 

Allegro

Klasik müziği bir çırpıda yasaklamak yerine, onun morali bozulmuş insanlara nasıl katkı sağlayacağına dönüp baksak ve böyle günlerde klasik müzikle avunmanın yollarını arasak... Unutmayın ki cenazelerimizde çalınan müzik romantik çağın bestecisi Frederic Chopin’e aittir.

Almanlar, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ilk iş, hastaneleri ve operaevleriyle konser salonlarını onarmaya koyulmuşlar. Bu, insanların beden sağlığı kadar ruh sağlığının önemi, ruh sağlığının da klasik müzikle, nitelikli müzikle sağlanabileceği inancına dayanır. İlk dünyaya açılan piyanistlerimizden Ferhunde Erkin 1943’te Berlin’de eşi, büyük bestecimiz Ulvi Cemal Erkin’in piyano konçertosunu çalarken binanın tepesinde bombardıman uçaklarının dolaştığını, dışarıdan bomba seslerinin duyulduğunu anlatmıştı. Ne orkestra ne de dinleyiciler istifini bozmuş, konserin sonuna dek salondan ayrılmamışlar. Daha ilginci, bu konser radyodan naklenyayınlanmış ve Ankara’dan da dinlenmiş.

Onca şehit verdiğimiz bugünlerde, doğal ki Türkiye’de kimsenin eğlenecek, müzikle coşacak hali yok. Ancak garip bir ikilem süregelmekte: Klasik müzik konserleri belediyeler tarafından iptal edilirken, eğlence müziği ve hafif müzik konserleri devam etmekte. Geçen cumartesi akşamı Naci Özgüç yönetimindeki Bodrum Oda Orkestrası İdil Biret ilebir Beethoven konseri verecekti. Bodrum Kalesi’nde, Numan Pekdemir koordinatörlüğünde hazırlanan halka açık konsere Güzel Sanatlar Genel müdürlüğü ve Bodrum Belediyesi destek olmuştu. Bu konser iptal edildi. Ama aynı gece Bodrum, nice sahil beldesi gibi neredeyse sabaha dek coşan diskoların müziğiyle çalkalanıyordu.

18 Eylül’de Tim Show Center’da Fazıl Say Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği için bir resital verecekti. Konserin geliriyle Türkan Saylan’ın tohumlarını attığı eğitim desteğinde nice genç kızımıza burs sağlanacaktı. O konser de ertelendi.

Klasik müzik tarihin bütün çağlarında hastaları tedavi edici, insan ruhunu yüceltici özellikleriyle hafif müzikten ayrı niteliklere sahip olmuştur. Uygar toplumlar acılı günlerde onu yasaklamak yerine tam tersine ona sığınmayı yeğ tutmuştur.

Bütün yaz elimden düşürmediğim Sarah Quiley’nin “Orkestra Şefi-Leningrad Senfonisi” başlıklı kitabını okurlarıma salık vermek isterim. 1941’de Naziler Leningrad’ı kuşatır. Üç yıl boyunca 1,5 milyon kişi ya açlıktan ölür, ya top ateşinden. Rus bestecisi Dimitri Şostakoviç kentin savunmasına katılır, yangın gözlemciliği yapar. Bir yandan da Leningrad için bir senfoni bestelemektedir. Kentteki tüm orkestraların üyeleri dağılmış veya ölmüştür. Sadece ikinci sınıf bir radyo orkestrasının birkaç üyesi son nefeslerine kadar konser vermeyi sürdürür. Bu arada Şostakoviç 7. Senfonisi “Leningrad”ı tamamlamıştır ve ilk seslendiriyi bu orkestrayla ve onun sorunlu şefiyle yapacaktır. 9 Ağustos 1942’deki konser yine de başarılıdır ve perişan Leningrad (St. Petersburg) halkına moral veren en önemli etkinlik olarak tarihe geçer.

Tarihe dönüp bakarsak İkinci Dünya Savaşı sırasında büyük piyanist Emil Gilels’in cephelere gidip resitaller verdiğini görürüz; Nazi kamplarındaki klasikmüzikçilerin insanların son nefesinde onlara nasıl moral verdiği anlatılır.

Klasik müziği bir çırpıda yasaklamak yerine, onun morali bozulmuş insanlara nasıl katkı sağlayacağına dönüp baksak ve böyle günlerde klasik müzikle avunmanın yollarını arasak... Unutmayın ki cenazelerimizde çalınan müzik romantik çağın bestecisi Frederic Chopin’e aittir.

***

Sarah Quigley, Orkestra Şefi- Leningrad Senfonisi/ Çev: İlknur Özdemir, Kırmızı Kedi Yayınları, 2015

16.9.2015 Cumhuriyet


Yazarın Diğer Yazıları

  • Ülkemizin Aydınlık Yüzleri
  • AKM Karanlıktan Nasıl Kurtulacak?
  • Musiki Birdir ve Muazzam Bir Kubbedir
  • BİFO Yeni Mevsime Hızlı Başladı...
  • Cemal Reşit Rey’e Saygı
  • Leyla Gencer’in İzinde
  • Konserleri Nasıl Seçersiniz?
  • Seher Tanrıyar'ın Ardından
  • Yeni Mevsim, Yeni Konserler...
  • Yitirdiklerimizin Yeri Dolmuyor
  • Nil Kocamangil Çalıyordu, Sanki Başka Bir Gezegendeydik...
  • Bodrum ve Müzik...
  • İnsan Beyninin Özgür Yaratısı Musiki
  • Fazıl Say’a ECHO Ödülü
  • Tomris Öziş’i Tanıyor Musunuz?
  • Philip Glass ve Adnan Çoker
  • Selim İleri’den Müziksel Anlatım
  • Yaz Festivalleri Başlarken...
  • Goerne, Fazıl ve Glass...
  • Festivalin İkinci Haftasından İzlenimler
  • Sıra Dışı Festival...
  • Acı ile Coşku İç İçe
  • Şimdi Festivaller Mevsimi...
  • Leyla Gencer’in İzinde
  • Ankara’da Gençlerle Görkemli Bir Kapanış
  • Ferit Tüzün’ü Niçin Dinleyemiyoruz?
  • Ankara’da Bahar ve Festival
  • Operalar Leyla Gencer’e Adandı
  • Bilkent’te Müzik Devrimi
  • BİFO Yeni Döneme Hazır
  • Konser Bitti Ama Müzik Bitmedi
  • Festival Kırk Beş Yaşında
  • Bir Ödül ve Mutlu Tınılar
  • Coşkunun Doruğu...
  • Hovardanın Sonu
  • Bu Kışın En Güzel Konseri
  • Yeni Bir Müzik Hareketi
  • İstanbul’un Zengin Müzikleri
  • Cumhuriyet’e Masallar...
  • Fazıl Say’ın Çoğalan Sesi...
  • Müzik Derde Devadır
  • Karanlığı Müzikle Dağıtın...
  • Bifo Konseri ve Zehra
  • İlhan Baran’ı Yitirdik
  • Müzik ve Cesaret
  • İdil Biret İle Başka Bir Âleme Yolculuk
  • Üniversite ve Sanat...
  • Veriko’ya Binlerce Alkış
  • Klasik Müzikte Hareketli Günler...
  • Canlı Yayında Wagner Operası
  • Bir Zamanlar Operamız...
  • Bilkent Yeni Mevsime Hazır
  • Umutlu Mevsim
  • Üç Kültür İnsanının Ardından...
  • Çellosunda Aşk Acısı Var
  • Bodrum’a Yıldız Yağmuru
  • Müzikle Kanatlanmak
  • Bugünlerde Müzik Dinlemek
  • Gümüşlük Festivali Doğayla Kucaklaşıyor
  • Usmanbaşlar Kentsel Dönüşümde
  • Festivalin Ardındaki Coşku
  • Gerçek Bir Yaz Festivali
  • Marinada Bir Yaz Festivali
  • Festivalde Görkemli İlk Hafta
  • İstanbul’un Festivali Başlıyor
  • Leyla Gencer’i Anmak
  • Nicola Benedetti ve Karim Said
  • Uluslararası Olabilmek
  • Hayalleri Gerçek Oluyor
  • Piyanistler Şöleni
  • Hüzün ve Müzik
  • Gençlik Pırıl Pırıl
  • Çağdaş Müziğimizin Tarihi
  • CD’lerle Mutluluk Pencereleri
  • BİFO’nun Viyana Zaferi
  • Ezber Bozan Festival
  • Eve Dönmek Gibi Bir Şey
  • Program Konserin Kalbidir
  • Müziğe Teslim Olmak
  • Modernizmin Cumhurbaşkanı Öldü
  • Yılın Adamı: Usmanbaş
  • Beethoven 245 Yaşında
  • İnsana Dokunan Yorumlar
  • Allegro’dan Adagio’ya
  • ‘Minimalizm’in Minimal Devinimi
  • İki Piyanist İki Söylem
  • ‘İstanbul’da Çalmayı Çok Sevdim’
  • Borusan Quartet 10 Yaşında
  • Onuncu Yıl Marşı’nın Notasına Gelenler...
  • Genç Kemancıdan Uluslararası Başarı
  • Çellonun Büyülü Tınısı
  • İstanbul Uyanıyor
  • Gizli Kahraman: Muhittin Sadak
  • Boğaz’da Bir Yalı ve Klasik Müzik
  • Müzikten Korkmayın
  • Leyla Gencer’in Gençleri...
  • Bodrum’da Müzik Tınıları
  • Sanat Dallarını Bir Araya Getirmişti
  • Her Şeyin Başı Bach
  • ‘İyi ki Kemanım Varmış’
  • Marina Festivale Hazır
  • ‘Orkestra’mızın Çoksesli Yüzü
  • Fazıl’dan Yeni Şarkılar
  • Orff Metodu ve Biz...
  • Gümüşlük’te Nota Rüzgârı
  • Müzikte Değer Çıtamız Bu Konserlerle Yükseldi
  • Festivalin Doruk Haftası
  • Bir Dörtlü Tek Nefes
  • Festival Coşkuyla Sürüyor
  • Berlin Filarmoni Şefini Seçemedi
  • Leyla Gencer Anısına ‘Aida’
  • Kamusal Alanın Nota Defteri
  • Venedik’te Kentle Tümleşen Sanat
  • Bütün Alkışlar Hayalet’e Gitsin!
  • Ankara’da Gençlik Coşkusu
  • Yaratıcı Bir Aydınımızı Yitirdik
  • Romantizm Doruktaydı
  • Müzik ve Çanakkale...
  • İDSO Nostaljisi...
  • ‘Nefes Kesen’ Kemancı...
  • Bir Müzik Dostuydu
  • Kar Bitti, Müzik Yağıyor
  • Özgecan’ın Çocuksu Sesi
  • Cemal Reşit Rey’in Kapısı Kapalı
  • Aynı Şarkıları Söylerdik...
  • Klasisizm ile Romantizm
  • Operanın Hafifmeşrep Kızı: Operet
  • 2015’i Gençlere Adayalım
  • ‘Flüt Erkeksi Bir Güç’
  • Hüzün ve Beethoven
  • Barok Müziğin Gizli Gücü
  • Festivalin Gizli Teması ‘Gençlik’
  • Ruşen Güneş ve Altın Madalyası
  • İstanbul’da Uçuşan Kemanlar
  • Kandinsky’den Bartok’a
  • İş Sanat’ta Görkemli Açılış
  • Cumhuriyetin 91. Yılında Müzik...
  • ‘Aykırı’ Düşünürün Zengin Dünyası
  • Önemli Sanatçılar, Üst Düzey Konserler
  • Yunus Emre ile Yücelirken
  • Mersin’den Yükselen Sesler
  • Çağıyla Barışık Olmak
  • Çoksesli Bir Sergi
  • Özgeçmişi TÜSAK’a Yansımalı
  • Bodrum Kalesi’nde ‘Kamelyalı Kadın’
  • Jose Cura ve Fatma Said, Ege’yi Fethetti
  • Müzik Sınır Tanımıyor...
  • ‘Doğu’yu Vaat Ediyor’
  • Dünyanın Tüm Kıtalarında
  • Çok Yönlü Bir Yaratıcı
  • Müzikle Değişen Yaşamlar
  • ‘Sait Faik’ Ses Getirdi
  • ‘Kültür Bütçeleri Kısılmamalı’
  • Festivallerde Polonya Damgası
  • Festivaller Arasında Işınlanmak
  • Festivaller Art Arda Başlarken
  • Klasik Müzik ve Yas
  • Gökyüzünü Saran Ağıtlar
  • Tarihi Mekânlarda Konser Keyfi
  • Tılsımlı Gençler
  • Müzikte Yeni Sesler
  • Beethoven’ın Derin Etkileri
  • Büyücü Bir Şef
  • ‘Jül Sezar’ Operası İlk Kez Sahneleniyor
  • Bruckner Dinlerken...
  • Richard Strauss Yılı...
  • Ayşegül Sarıca’yı Ne Kadar Tanırsınız?
  • Karşıyakada Şenlik Var...
  • Her Kuşağa Sesleniyor
  • Kediler Haftası...
  • ‘Onunla Bir Çağ Kapandı’
  • Gerçek Bir Efsane Dinledik
  • Lied Söylemenin Ayrıcalığı
  • Zorlu Center’da İki Dinleti
  • Geniş Kitleye Klasik Müzik
  • 2013’e Acıyla Veda
  • Batı-Doğu Barok Tınıları
  • Argerich ve Kremer Şöleni
  • İki Değerli Kitap
  • Salon Yoksa da Müzik Var
  • Pekineller’in Ödülü...
  • Cumhuriyet ve Müzik
  • Kentle Tümleşen Festival...
  • Yeni Bir Müzik Dünyası: Zorlu Center
  • Beethoven Fırtınası
  • Özgürlüğün Simgesiydi
  • Fazıl, Benyamin için çaldı
  • Yeni Sezon, Yeni Umutlar
  • Bravo Cem Mansur
  • Gheorghiu Turgutreis’i Fethetti
  • Hadi Festivale, Hadi Bodrum’a
  • Bahar Ayini Kutlamaları
  • Yeni Yasa Yeni Tasa
  • Kontrbaslar ve Enfeksiyoncular
  • ‘Geç ve genç ölmek isterdi’
  • Festivalde Ünlüler Haftası
  • Müziğe ve Sanatçıya Saygısızlık
  • Borusan Quartet’ten Tarihi Kayıt
  • Pekineller ve Penderecki'ye İKSV'den Ödül
  • New York Filarmoni Fırtınası
  • İlkyaz Konserlerle Rengârenk
  • Çağımızın Sanatçısı Fazıl Say
  • Barselona’da ‘Korkunç İvan’
  • ‘Çekişmelerden Uzak Bir Şef’