Operanın Hafifmeşrep Kızı: Operet

EVİN İLYASOĞLU 

Allegro

Keşke Viyanalı şefimiz Sasha Goetzel Viyana’dan bir operet temsili getirmeye önayak olsa!

♦BİFO’nun en güzel yorumu da gizemli havasıyla La Valse oldu. İkinci yarıya yine oğul Strauss’ın Yarasa Opereti’nden seçmeler solistlerle birlikte konsertant olarak sunuldu. Konser aynı besteciden bir polka ile bitti. Sonra da yeni yıl konserlerine özgü bisler yapıldı.  

Yeni yıl konserleri bütün dünyada Viyana geleneğindeki valsler ve polkalarla donanmış coşkulu dinletilerdir. BİFO’nun bu yılki konserinde şef Sacha Goetzel de benzer bir program düzenlemiş. Girişte Viyana’nın vals kralı, oğul Johann Strauss’ın Çingene Baron uvertüründen sonra aynı zaman diliminden üç ayrı Avrupa bestecisinin valsleri sıralandı: Rusya’dan Çaykovski’nin Çiçek Valsi (Fındıkkıran), Almanya’dan Richard Strauss’ın Terzetto ve valsi (Güllü Şövalye) ve Fransa’dan Ravel’in La Valse’i. Aynı zamanda son derece girift yapıtlar bestelemiş bu Rus, Alman ve Fransız sanatçılar hafif müzikte buluşuyorlardı. BİFO’nun en güzel yorumu da gizemli havasıyla La Valse oldu. İkinci yarıya yine oğul Strauss’ın Yarasa Opereti’nden seçmeler solistlerle birlikte konsertant olarak sunuldu. Konser aynı besteciden bir polka ile bitti. Sonra da yeni yıl konserlerine özgü bisler yapıldı.

Aslında bütün bu hafif yapıtlar 19. yüzyıl sonunda, aynı ülkelerde bestelenmekte olan son derece karmaşık, uzun ve derin post romantiklere bir tepki olarak ortaya çıkmıştı. Halkın çabucak kavrayacağı, sıradan insanı oyalayan konular, zengin melodiler, danslar, oyun içinde teatral konuşmalar operetlerin özelliğiydi. Operetler zamanın hafif müziği niteliğindeydi. Viyanalı Strauss ailesinin operetleri 20. yüzyıl başında Paris’te de Viyana’daki gibi zenginleşen sahneleriyle yaygınlaştılar. Özellikle seçkin kesimin gözdesi oldular.

Rey kardeşlerin operetleri
Cemal Reşit Rey, opereti “operanın hafifmeşrep kızı” olarak tanımlardı. Kulakta kalan, kolay ezberlenen bol nakaratlı şarkıları; hoplayıp zıplamaya uygun keskin tempolu müziği ile Rey kardeşlerin 1932-42 arasındaki operetleri müzik tarihimizde önemli bir yer tutar. O sıralarda bütün Avrupa’yı saran operet fırtınasına İstanbul’dan da örnek vermişler; Folies Bergere, Casino de Paris ya da Moulin Rouge benzeri bir ortam yaratmışlar. Rey kardeşlerin operetlerine halkın özellikle giyinip kuşanıp gitmesi, pırlantalarını takıp kürklerini giyip özen göstermesi ve sonradan da operetten birkaç şarkı mırıldanması bile moda halini almış. “Lüküs Hayat”, bugün bile her sahneye konuşunda kapalı gişe oynuyor.

BİFO’nun yeni yıl konserini dinlerken aklımdan bunlar geçiyordu. Bizim dinleyicimizin pek operet kültürü yoktur. BİFO konserinde dinleyicinin konusunu da tam olarak kavrayamadığı Yarasa operetinin şarkıları “yeni yıl” konseri bünyesine yabancı kaldı. Operetler sahneleriyle, kostümleriyle ve danslarıyla bir bütündür.

Keşke Viyanalı şefimiz Sasha Goetzel Viyana’dan bir operet temsili getirmeye önayak olsa! Genelde çok kalburüstü yapıtların programa alındığı BİFO’nun dinleyicisi kuşkum yok ki ara sıra sergilenen operetlerden de ayrı keyif alacaktır.

Bir de program notları için dinleyicilerden gelen yakınmayı aktarayım: Soluk ve çok küçük puntoda yazılmış programı okumak çok zordu.

14.1.2015 Cumhuriyet


Yazarın Diğer Yazıları

  • Bodrum ve Müzik...
  • İnsan Beyninin Özgür Yaratısı Musiki
  • Fazıl Say’a ECHO Ödülü
  • Tomris Öziş’i Tanıyor Musunuz?
  • Philip Glass ve Adnan Çoker
  • Selim İleri’den Müziksel Anlatım
  • Yaz Festivalleri Başlarken...
  • Goerne, Fazıl ve Glass...
  • Festivalin İkinci Haftasından İzlenimler
  • Sıra Dışı Festival...
  • Acı ile Coşku İç İçe
  • Şimdi Festivaller Mevsimi...
  • Leyla Gencer’in İzinde
  • Ankara’da Gençlerle Görkemli Bir Kapanış
  • Ferit Tüzün’ü Niçin Dinleyemiyoruz?
  • Ankara’da Bahar ve Festival
  • Operalar Leyla Gencer’e Adandı
  • Bilkent’te Müzik Devrimi
  • BİFO Yeni Döneme Hazır
  • Konser Bitti Ama Müzik Bitmedi
  • Festival Kırk Beş Yaşında
  • Bir Ödül ve Mutlu Tınılar
  • Coşkunun Doruğu...
  • Hovardanın Sonu
  • Bu Kışın En Güzel Konseri
  • Yeni Bir Müzik Hareketi
  • İstanbul’un Zengin Müzikleri
  • Cumhuriyet’e Masallar...
  • Fazıl Say’ın Çoğalan Sesi...
  • Müzik Derde Devadır
  • Karanlığı Müzikle Dağıtın...
  • Bifo Konseri ve Zehra
  • İlhan Baran’ı Yitirdik
  • Müzik ve Cesaret
  • İdil Biret İle Başka Bir Âleme Yolculuk
  • Üniversite ve Sanat...
  • Veriko’ya Binlerce Alkış
  • Klasik Müzikte Hareketli Günler...
  • Canlı Yayında Wagner Operası
  • Bir Zamanlar Operamız...
  • Bilkent Yeni Mevsime Hazır
  • Umutlu Mevsim
  • Üç Kültür İnsanının Ardından...
  • Çellosunda Aşk Acısı Var
  • Bodrum’a Yıldız Yağmuru
  • Müzikle Kanatlanmak
  • Bugünlerde Müzik Dinlemek
  • Gümüşlük Festivali Doğayla Kucaklaşıyor
  • Usmanbaşlar Kentsel Dönüşümde
  • Festivalin Ardındaki Coşku
  • Gerçek Bir Yaz Festivali
  • Marinada Bir Yaz Festivali
  • Festivalde Görkemli İlk Hafta
  • İstanbul’un Festivali Başlıyor
  • Leyla Gencer’i Anmak
  • Nicola Benedetti ve Karim Said
  • Uluslararası Olabilmek
  • Hayalleri Gerçek Oluyor
  • Piyanistler Şöleni
  • Hüzün ve Müzik
  • Gençlik Pırıl Pırıl
  • Çağdaş Müziğimizin Tarihi
  • CD’lerle Mutluluk Pencereleri
  • BİFO’nun Viyana Zaferi
  • Ezber Bozan Festival
  • Eve Dönmek Gibi Bir Şey
  • Program Konserin Kalbidir
  • Müziğe Teslim Olmak
  • Modernizmin Cumhurbaşkanı Öldü
  • Yılın Adamı: Usmanbaş
  • Beethoven 245 Yaşında
  • İnsana Dokunan Yorumlar
  • Allegro’dan Adagio’ya
  • ‘Minimalizm’in Minimal Devinimi
  • İki Piyanist İki Söylem
  • ‘İstanbul’da Çalmayı Çok Sevdim’
  • Borusan Quartet 10 Yaşında
  • Onuncu Yıl Marşı’nın Notasına Gelenler...
  • Genç Kemancıdan Uluslararası Başarı
  • Çellonun Büyülü Tınısı
  • İstanbul Uyanıyor
  • Gizli Kahraman: Muhittin Sadak
  • Boğaz’da Bir Yalı ve Klasik Müzik
  • Müzikten Korkmayın
  • Leyla Gencer’in Gençleri...
  • Bodrum’da Müzik Tınıları
  • Sanat Dallarını Bir Araya Getirmişti
  • Her Şeyin Başı Bach
  • ‘İyi ki Kemanım Varmış’
  • Marina Festivale Hazır
  • ‘Orkestra’mızın Çoksesli Yüzü
  • Fazıl’dan Yeni Şarkılar
  • Orff Metodu ve Biz...
  • Gümüşlük’te Nota Rüzgârı
  • Müzikte Değer Çıtamız Bu Konserlerle Yükseldi
  • Festivalin Doruk Haftası
  • Bir Dörtlü Tek Nefes
  • Festival Coşkuyla Sürüyor
  • Berlin Filarmoni Şefini Seçemedi
  • Leyla Gencer Anısına ‘Aida’
  • Kamusal Alanın Nota Defteri
  • Venedik’te Kentle Tümleşen Sanat
  • Bütün Alkışlar Hayalet’e Gitsin!
  • Ankara’da Gençlik Coşkusu
  • Yaratıcı Bir Aydınımızı Yitirdik
  • Romantizm Doruktaydı
  • Müzik ve Çanakkale...
  • İDSO Nostaljisi...
  • ‘Nefes Kesen’ Kemancı...
  • Bir Müzik Dostuydu
  • Kar Bitti, Müzik Yağıyor
  • Özgecan’ın Çocuksu Sesi
  • Cemal Reşit Rey’in Kapısı Kapalı
  • Aynı Şarkıları Söylerdik...
  • Klasisizm ile Romantizm
  • Operanın Hafifmeşrep Kızı: Operet
  • 2015’i Gençlere Adayalım
  • ‘Flüt Erkeksi Bir Güç’
  • Hüzün ve Beethoven
  • Barok Müziğin Gizli Gücü
  • Festivalin Gizli Teması ‘Gençlik’
  • Ruşen Güneş ve Altın Madalyası
  • İstanbul’da Uçuşan Kemanlar
  • Kandinsky’den Bartok’a
  • İş Sanat’ta Görkemli Açılış
  • Cumhuriyetin 91. Yılında Müzik...
  • ‘Aykırı’ Düşünürün Zengin Dünyası
  • Önemli Sanatçılar, Üst Düzey Konserler
  • Yunus Emre ile Yücelirken
  • Mersin’den Yükselen Sesler
  • Çağıyla Barışık Olmak
  • Çoksesli Bir Sergi
  • Özgeçmişi TÜSAK’a Yansımalı
  • Bodrum Kalesi’nde ‘Kamelyalı Kadın’
  • Jose Cura ve Fatma Said, Ege’yi Fethetti
  • Müzik Sınır Tanımıyor...
  • ‘Doğu’yu Vaat Ediyor’
  • Dünyanın Tüm Kıtalarında
  • Çok Yönlü Bir Yaratıcı
  • Müzikle Değişen Yaşamlar
  • ‘Sait Faik’ Ses Getirdi
  • ‘Kültür Bütçeleri Kısılmamalı’
  • Festivallerde Polonya Damgası
  • Festivaller Arasında Işınlanmak
  • Festivaller Art Arda Başlarken
  • Klasik Müzik ve Yas
  • Gökyüzünü Saran Ağıtlar
  • Tarihi Mekânlarda Konser Keyfi
  • Tılsımlı Gençler
  • Müzikte Yeni Sesler
  • Beethoven’ın Derin Etkileri
  • Büyücü Bir Şef
  • ‘Jül Sezar’ Operası İlk Kez Sahneleniyor
  • Bruckner Dinlerken...
  • Richard Strauss Yılı...
  • Ayşegül Sarıca’yı Ne Kadar Tanırsınız?
  • Karşıyakada Şenlik Var...
  • Her Kuşağa Sesleniyor
  • Kediler Haftası...
  • ‘Onunla Bir Çağ Kapandı’
  • Gerçek Bir Efsane Dinledik
  • Lied Söylemenin Ayrıcalığı
  • Zorlu Center’da İki Dinleti
  • Geniş Kitleye Klasik Müzik
  • 2013’e Acıyla Veda
  • Batı-Doğu Barok Tınıları
  • Argerich ve Kremer Şöleni
  • İki Değerli Kitap
  • Salon Yoksa da Müzik Var
  • Pekineller’in Ödülü...
  • Cumhuriyet ve Müzik
  • Kentle Tümleşen Festival...
  • Yeni Bir Müzik Dünyası: Zorlu Center
  • Beethoven Fırtınası
  • Özgürlüğün Simgesiydi
  • Fazıl, Benyamin için çaldı
  • Yeni Sezon, Yeni Umutlar
  • Bravo Cem Mansur
  • Gheorghiu Turgutreis’i Fethetti
  • Hadi Festivale, Hadi Bodrum’a
  • Bahar Ayini Kutlamaları
  • Yeni Yasa Yeni Tasa
  • Kontrbaslar ve Enfeksiyoncular
  • ‘Geç ve genç ölmek isterdi’
  • Festivalde Ünlüler Haftası
  • Müziğe ve Sanatçıya Saygısızlık
  • Borusan Quartet’ten Tarihi Kayıt
  • Pekineller ve Penderecki'ye İKSV'den Ödül
  • New York Filarmoni Fırtınası
  • İlkyaz Konserlerle Rengârenk
  • Çağımızın Sanatçısı Fazıl Say
  • Barselona’da ‘Korkunç İvan’
  • ‘Çekişmelerden Uzak Bir Şef’